Dobbe-Middendijk
foto Jan van 't Hoff

Herstelplan Kolken en Dobben in De Marne

Dobben, kolken en eendenkooien zorgen samen met onder meer wierden en slaperdijken voor een fraaie afwisseling in het open agrarische landschap van Noord Groningen.
De landschapselementen verwijzen naar de ontwikkelingsgeschiedenis van de streek. Niet alleen zijn ze landschappelijk en cultuurhistorisch van belang, ook flora en fauna varen er wel bij. Open water, met een oeverzone van riet, moerasplanten en bijvoorbeeld enkele struiken, vormt een ideaal leefgebied voor water- en moerasvogels, amfibieën en insecten.

In 1999 is in de gemeente De Marne een inventarisatie uitgevoerd naar het voorkomen en de onderhoudstoestand van 65 zogenaamde puntvormige natte landschapselementen, waaronder twaalf kolken, 34 dobben, twee eendenkooien en een aantal voormalige zeearmen. Bij 40 procent van deze natte landschapselementen bleek enige vorm van onderhoud nodig voor het behoud en de versterking van hun natuurlijke en cultuurhistorische waarden. Hiervoor is een herstelplan opgesteld.

Hersteld

In 2002 en 2003 zijn in de gemeente De Marne vijftien kolken en dobben hersteld of nieuw gegraven. De (herstel)werkzaamheden zijn uitgevoerd door Landschapsbeheer Groningen.

Wierde & Dijk heeft een sleutelrol gespeeld bij het benaderen van de landeigenaren en het overleg over de afwikkeling. Na het herstel zijn de kolken en dobben niet opengesteld voor publiek, omdat dat tot teveel nadelen leidt voor de landeigenaren.

Enkele kolken en dobben zijn te zien langs twee wandelroutes.

 

Status van het project

Dit project is afgerond. Het project liep van 1999 tot 2003.

Verschil kolken en dobben

Kolken zijn ontstaan als gevolg van dijkdoorbraken Tijdens een storm werd door het kolkende water een diep water geslagen direct achter de dijk.

Bij herstel van de dijk werd deze eenvoudig om de diepe kolk heen gelegd. Kolken zijn diep, vaak meer dan tien meter. Door hun omvang en diepte kennen de kolken vaak een bijzondere waterkwaliteit, bijvoorbeeld in de vorm van brakke kwel en een gelaagdheid van de waterkolom.

Dobben zijn niet door natuurlijke processen ontstaan, maar zijn gegraven. Vroeger fungeerden ze als drinkplaats voor het vee en de mens. Daarom worden ze van oorsprong aangetroffen in de hoger gelegen agrarische landschappen.

Bij het graven was de juiste diepte van groot belang. Werd de dobbe enkele centimeters te diep gegraven, dan was het water zilt.

Waar te zien

Kolken en dobben zijn te zien wanneer u de Landloop (bij Pieterburen) doet of het Rondje Lammerburen (bij Oldehove) wandelt.

Contact

Informatie over het project is te verkijgen via
info@wierde-en-dijk.nl